Jak wybrać odpowiednie narzędzie do komunikacji? Praktyczne wskazówki i diagnoza AAC
O co zapytać w czasie diagnozy AAC, by wybrać odpowiedni sposób komunikacji?
System komunikacyjny każdej osoby może składać się z różnorodnych rozwiązań. Bez obserwacji, wywiadu, testów – diagnozy AAC – ani rusz! Wybór konkretnej metody czy też narzędzia do komunikacji zależy od wielu czynników, takich jak:
- Samopoczucie: Aktualny stan emocjonalny i fizyczny.
- Reakcja na stres: Sposób, w jaki dana osoba radzi sobie ze stresem związanym z rozmową lub wystąpieniem publicznym.
- Rozmówca: Poziom przygotowania odbiorcy do zrozumienia komunikatu, znajomość gestów, umiejętność czytania (szczególnie istotne w przypadku dzieci i osób z dysfunkcjami wzroku).
- Otoczenie: Warunki, w jakich odbywa się rozmowa.
- Dostępne narzędzia: Rodzaj i funkcjonalność urządzeń wspomagających komunikację.
- Treść przekazu: Charakter wiadomości (prosta, złożona, ogólna, szczegółowa).
- Czas: Dostępność czasu na przekazanie komunikatu (konieczność szybkiej komunikacji lub możliwość dłuższego przekazu).
Istotną rolę odgrywają również przyzwyczajenia użytkownika AAC. Preferencje dotyczące określonych form komunikacji są naturalne i należy je respektować.
Cel AAC
Zgodnie z ideą autonomii w komunikacji, którą przywołujemy za Gayle Porter, użytkownik AAC powinien mieć możliwość:
- Przekazywania tego, co chce.
- Przekazywania komu chce.
- Przekazywania kiedy chce.
- Przekazywania w wybrany przez siebie sposób.
- Komunikowania się z jak najszerszym gronem osób.
Z definicji autonomii wynika, że to osoba niemówiąca powinna decydować o sposobie komunikacji. Może się więc okazać, że dane narzędzie (np. tablet z oprogramowaniem) będzie częściej wybierane przez partnerów komunikacyjnych a Użytkownik chętnie korzystać będzie z papierowej książki!
Celem AAC jest poprawa efektywności komunikacji poprzez wprowadzenie narzędzi, które realnie zwiększają autonomię osób niemówiących, mających trudności z wyraźną mową lub ograniczonych w możliwościach komunikacji.
Wprowadzenie nowych narzędzi do komunikacji może być początkowo wyzwaniem, wymagającym stopniowego uczenia się. Kluczowe jest jednak obserwowanie i interpretowanie istniejących prób komunikacji w codziennych sytuacjach.
I co najważniejsze – pamiętaj, że nawet bez zaawansowanych narzędzi i technologii, możemy budować wzajemne zrozumienie!
Fragmenty tekstu ukazały się pierwotnie jako część eBooka kampanii „Nie mówie ale mam DUŻO do powiedzenia„. Uzupełniono i zaktualizowano.
Dowiedz się więcej o technogii wspomagającej
Przeczytaj także inne artykuły o wykorzystaniu technologii we wsparciu komunikacji:

Technologia wspomagająca co to takiego?
Technologia wspomagająca to „każda rzecz, element, sprzęt, oprogramowanie, który jest używany, aby podnieść, utrzymać lub poprawić zdolności funkcjonalne osoby z…
Czytaj dalej
Jak dbać o tablet do komunikacji w czasie upałów..
Tablet do komunikacji latem nagrzewa się zdecydowanie szybciej. Wysoka temperatura zwiększa obciążenie baterii, skraca jej żywotność i może powodować spadki…
Czytaj dalej
Komunikacja wspomagająca i alternatywna – co to takiego? [wideo]
Co to jest komunikacja wspomagająca i alternatywna? Dlaczego niemówienie może dotyczyć każdego z nas? Komu szczególnie przyda się AAC? Jak…
Czytaj dalej
Ucz się AAC razem z Fundacją generAACja, zapisz się na szkolenie
Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) – najważniejsze pojęcia
Komunikacja wspomagająca i alternatywna – a co to takiego? Co odróżnia komunikację alternatywną (ang. alternative) od wspomagającej (augumentative)? Kim jest.. Czytaj dalej
Kompleksowe szkolenie AAC. Poziom I [WRZESIEŃ-PAŹDZIERNIK 2026]
„Kompleksowe szkolenie AAC. Poziom I” to najważniejsze zagadnienia związane z wprowadzaniem komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) osobom ze złożonymi potrzebami.. Czytaj dalej
PODD® szkolenie wprowadzające [nowy termin wkrótce]
Poznaj dobrze znane w świecie AAC podejście do wspomagania komunikacji – zapraszamy na PODD® szkolenie wprowadzające! Szkolenie poprowadzi Paulina Rutka.. Czytaj dalej