Czym się różni PCS od PECS?

Grafika w stylu kreskówkowym z duchem i chłopcem. Chłopiec ma na plecach napis AAC a duch na brzuchu napis PECS.

Wielokrotnie podczas spotkań z nauczycielami lub zbierania wywiadu od rodziców, z ust naszych rozmówców padało: „mamy wprowadzone peksy, przyniosę na następny raz te kartki”. Peks to PECS®, czy może chodziło o PCS?

Każdy z nas po takim opisie wyobrazić sobie może coś innego. Zalaminowane kartki czy plastikowe przegródki? Czy to będzie segregator, ten oryginalny z logo PECS®, pojedyncze kartki czy cała zbindowana książka do komunikacji?

Czas ostatecznie odróżnić od siebie podstępnie podobne skróty.

Wyjaśnienie skrótu PCS i PECS

PCS – czytaj pi-si-es, skrót od Picture Communication Symbols – to powstały w USA w latach 80. ubiegłego wieku zestaw symboli. Obecnie zawiera około 40 tysięcy znaków. Są to zwykle proste ilustracje z podpisem umieszczonym pod lub nad grafiką. Najczęściej są to symbole kolorowe, choć istnieje wersja czarno-biała oraz zestaw wysokokontrastowy (symbol z ciemnym tłem i obrazkiem o wysokim nasyceniu koloru, bez ciemnej obwódki konturu wokół obiektu).

PCS to baza symboli. Nie metodyka, nie program do komunikacji. Różne komercyjne oprogramowania udostępniają bazę PCS swoim użytkownikom (np. popularne w Polsce programy i aplikacje typu Boardmaker, Communicator 5, Grid 3, Coughdrop).

PECS® – czytaj peks, skrót od Picture Exchange Communication System – to bazujący na wymianie system komunikacji wywodzący się z tradycji behawioryzmu, stworzony w 1985 roku przez  Andiego Bondy i Lori Frost. Ma ściśle określoną metodykę.

Często pierwszym skojarzeniem, jakie pojawia się z metodą PECS® są segregatory z umieszczonymi na rzepach symbolami.   Tył segregatora jest dłuższy niż przód, aby w każdej chwili było widać pasek zdaniowego. Pasek to odpinany, plastikowy element, na którym na rzepie umieszczane są symbole z wiadomością, którą chcemy przekazać. W metodzie PECS można korzystać z różnych baz symboli (istnieje też dedykowana – PICS for PECS®).

Segregator do komunikacji

To, że Użytkownik AAC ma segregator z symbolami nie musi oznaczać, że wprowadzona metoda to PECS®.

Segregator z wpinanymi kartami czy przekładkami może być preferowaną formą organizacji systemu AAC – jeśli tak wyjdzie z funkcjonalnej oceny potrzeb i możliwości.

Korzystanie z segregatora może być przystępnym sposobem na ułożenie i przenoszenie niewielkiej liczby symboli. Kiedy systemy rosną, odnajdywanie poszczególnych znaków staje się coraz trudniejsze. System w tej formie jest też narażony na dezorganizację – zbyt wypełniony segregator otwiera się, symbole mogą zmieniać swoje miejsca, gubić się.

Zwykle systemy tworzone w segregatorach bazują na wąskim repertuarze słów – wzmocnień. Najczęściej rzeczowników, używanych w funkcji proszenia (Ostryn, C., Wolfe, P. S., et al., 2008). Dążąc w komunikacji do jak największego poziomu autonomii, potrzebujemy systemów spełniających warunki rozbudowanego systemu językowego.

Najważniejsze: PECS® to nie to samo co PCS.

Nie warto iść na skróty – każdorazowo decydując się na wprowadzenie systemu AAC, należy dokonać diagnozy AAC!

Bibliografia:

Ostryn, C., Wolfe, P. S., et al. (2008). A Review and Analysis of the Picture Exchange Communication System (PECS) for Individuals with Autism Spectrum Disorders Using a Paradigm of Communication Competence. Research & Practice for Persons with Severe Disabilities, 33(1-2), 13-24.

Tetzchner, S., Martinsen, H., Stadskleiv, K. (2025). Augmentative and Alternative Communication for Children, Adolescents and Adults with Developmental Disorders. Rutledge.

Więcej o tworzeniu książek do komunikacji

Przeczytaj także inne artykuły o budowaniu indywidualnych narzędzi AAC na naszej stronie:

Ile symboli na początek? Trudno wybrać jedną liczbę - grafika dekoracyjna

Paulina Rutka

Ile symboli na początek?

Ile symboli na początek? Na to pytanie nie da się odpowiedzieć jednym słowem. Im więcej wiesz o AAC, tym bardziej…

Czytaj dalej
kolorowe karteczki symbolizujące kod kolorów

Paulina Rutka

Kod kolorów. Do czego to nam potrzebne?

Każdy kto choć raz przygotowywał tablice do komunikacji albo nawet pojedyncze symbole, musiał odpowiedzieć sobie na pytanie: „Jaki KOLOR dodać?!”…

Czytaj dalej
Przykładowe rozmieszczenie symboli w programie do edycji tablic.

Paulina Rutka

Rozmieszczenie symboli w systemach AAC

Rozmieszczenie symboli będzie różne, w zależności od przyjętej metodyki. Rozmieszczenie symboli ze względu na kategorie Jeśli kierujemy się podziałem na…

Czytaj dalej

Ucz się AAC razem z Fundacją generAACja, zapisz się na szkolenie

Formularz kontaktowy