Rozwój językowy nie dzieje się w próżni! O modelowaniu i zdobywaniu doświadczeń w atypowym rozwoju
„Jak osoba z niepełnosprawnością intelektualną skorzysta ze wspomaganego przekazu językowego?
„Czy niemówiąca osoba z czterokończynowym mpd powinna mieć taki system (w domyśle: duży, za duży)”
„Po co modelować. To AAC będzie za trudne! Najpierw niech się nauczy tych dwóch symboli”
„To była konferencja tylko o tych wysokofunkcjonujących”
Czy te pytania (a raczej próby przedstawienia opinii), powinny być powodem, ze względu na który rezygnujemy z działań, przygotowania indywidualnego narzędzia do komunikacji z i odpowiedniej stymulacji?
Stymulacji nie będącej przeciwieństwem edukacji, ale stymulacji rozumianej jako przestrzeń do przeżywania czegoś w dostępny dla siebie sposób — ekspozycji na język w różnych jego formach.
Zdobywanie doświadczeń językowych jest procesem obliczonym na lata. Dziecko rozwijające się w typowy sposób ma zwykle od nas kredyt zaufania. Wybaczamy niewiedzę, błędne użycie słowa. Eksperymentowanie z neologizmami. To dla nas jasne, że język 3 latka to nie precyzja widoczna w mowie nastolatka.
Niewiele, niestety, wybaczmy osobom, które rozwijają się w sposób atypowy. Prawo do własnego zdania, do popełniania błędów i doświadczanie konsekwencji swoich działań. Pozwolenie na samodzielność jest czymś abstrakcyjnym, kiedy widzimy o dużej potrzebie wsparcia.
Rozwój językowy wynika z rozwoju ruchowego? No właśnie nie, to nie jest jednokierunkowa zależność. Owszem, sposoby zdobywania doświadczeń – przez brak możliwości manipulacji, samodzielnego przemieszczania się – będą inne. Inny będzie zakres wsparcia niezbędny do uczestnictwa w aktywnościach, albo interakcjach z innymi ludźmi.
Modelowanie języka w kontekście AAC jest przestrzenią do nauki.
Budowania znaczenia pojęć (poprzez doświadczanie sensu użycia AAC w naturalnych, istotnych sytuacjach), zrozumienia wzajemności w komunikacji (mówię – zachowaniem, gestem, spojrzeniem, moim AAC, a ktoś mi odpowiada i na odwrót). Ekspozycji na język w dostępnej formie (zgodnie z ujawnioną podczas diagnozy optymalną formą prezentacji i metodą dostępu). Wsparcia w rozumieniu, co dzieje się wokół – co dzieje się ze mną, robią inni ludzie, co mówią.
AAC nie jest tylko narzędziem do ekspresji.
AAC jest narzędziem zdobywania doświadczeń językowych przez Użytkownika AAC w jego strefie najbliższego rozwoju. Rozwój językowy to proces a wspomagany przekaz językowy jednym ze sprawdzonych sposobów wsparcia.
Tekst ukazał się pierwotnie na stronie Fundacji generAACja na Facebooku.
Więcej o wspomaganiu komunikacji
Przeczytaj także inne artykuły o AAC na naszej stronie:
Ile symboli na początek?
Ile symboli na początek? Na to pytanie nie da się odpowiedzieć jednym słowem. Im więcej wiesz o AAC, tym bardziej…
Czytaj dalej
Czym jest podejście PODD?
Czasem mówimy metoda, czasem podejście. Czym jest PODD? PODD to anagram (pierwsze litery) angielskiej nazwy Pragmatic Organisation Dynamic Display. Ta…
Czytaj dalej
Karta praw komunikacyjnych – 12 praw..
Różne dokumenty, deklaracje i konwencje próbowały przez lata zbierać katalogi praw osób z niepełnosprawnościami. Pierwszym dokumentem, który podjął wyzwanie, by…
Czytaj dalej
Ucz się AAC razem z Fundacją generAACja, zapisz się na szkolenie
Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) – najważniejsze pojęcia
Komunikacja wspomagająca i alternatywna – a co to takiego? Co odróżnia komunikację alternatywną (ang. alternative) od wspomagającej (augumentative)? Kim jest.. Czytaj dalej
Kompleksowe szkolenie AAC. Poziom I [WRZESIEŃ-PAŹDZIERNIK 2026]
„Kompleksowe szkolenie AAC. Poziom I” to najważniejsze zagadnienia związane z wprowadzaniem komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) osobom ze złożonymi potrzebami.. Czytaj dalej
PODD® szkolenie wprowadzające Kraków [5-6.09.2026]
Poznaj dobrze znane w świecie AAC podejście do wspomagania komunikacji – zapraszamy na PODD® szkolenie wprowadzające! Szkolenie poprowadzi Paulina Rutka.. Czytaj dalej