Symbole

“Symbol ( symbol) inaczej znak. Element umowny oznaczający albo reprezentujący inną rzecz lub ideę (np. rzeczywisty przedmiot, fotografia, obraz, rysunek liniowy, litera, słowo.

Wśród symboli AAC wyróżniane są symbole akustyczne, graficzne, manualne, dotykowe.” (
Grycman, Kaczmarek, 2014, s.269).

Generalnie symbole AAC można podzielić według dwóch podstawowych kategorii na symbole
niewspomagane i symbole wspomagane, oraz symbole ikoniczne i nieikoniczne.


Symbole ikoniczne  to “znaki charakteryzujące się czytelnością, powiązaniem z rzeczywistym przedmiotem lub czynnością, które reprezentują.” (Grycman, Kaczmarek, 2014, s.298). Za przykład symboli w pełni ikonicznych można uznać realne jabłko jako reprezentacja pojęcia jabłka, albo gest wskazywania palcem pożądanej rzeczy.

Symbol nieikoniczny zwany także nieprzejrzystym to “znak wizualny nieprzypominający swojego odniesienia” (Grycman, Kaczmarek, 2014, s.269). Przykładem może być symbol jabłka w systemie Blissa lub dowolne pojęcie przeliterowane za pomocą alfabetu palcowego (daktylografia).

Symbole niewspomagane to “znaki tworzone samodzielnie przez rozmówcę. Do
przekazania informacji wystarcza ciało człowieka np. naturalna mowa, naturalne gesty,znaki manualne, znaki migowe.”
(Grycman, Kaczmarek, 2014, s.269).

Wśród symboli niewspomaganych można wyróżnić:
- symbole symetryczne: obie ręce wykonują ten sam ruch, a ruch jednej ręki jest obrazem ruchu drugiej, bądź obydwie dłonie wykonują ten sam ruch naprzemiennie; są łatwiejsze do zapamiętania i wymagają niższej organizacji neuromotorycznej;

- symbole asymetryczne: jedna ręka wykonuje ruch a druga wstrzymuje wykonanie tego samego ruchu; są trudniejsze do zapamiętania i wymagają wyższej organizacji neuromotorycznej;

-symbole jednoręczne : wykonywane jedną ręką; istotna przy ich opanowaniu jest lateralność i umiejętność przekraczania linii środka;

- symbole oburęczne : wykonywane dwoma rękami; są łatwiejsze do wykonania niż znaki jednoręczne przekraczające linię środka;

-symbole na bazie jednego ruchu: pokazywane pojedynczym prostym ruchem;

-symbole na bazie dwóch lub więcej ruchów: do ich wykonania potrzeba dwóch lub więcej złożonych ruchów; im wyższy stopień złożoności ruchów, tym trudniejsze do opanowania przez użytkownika AAC.
(Grycman, Kaczmarek, 2014, s.269-297).

 

 



Symbole wspomagane to “znaki które wykonuje się z użyciem elementów zewnętrznych w stosunku do ciała człowieka takich jak: symbol graficzny, tablica komunikacyjna, urządzenie elektroniczne, papier, ołówek (np. symbole Blissa, symbole Makatonu, ilustracje, rysunki, tradycyjna ortografia) (Grycman, Kaczmarek, s.267)”.

Wśród nich wyróżniono:
-symbole na bazie przedmiotu: takie, które obejmują rzeczywiste przedmioty, miniatury przedmiotów i symbole dotykowe;

-symbole na bazie obrazka: znaki obejmujące: fotografie, rysunki liniowe, PCS oraz inne symbole tworzące zbiór rysunków pozbawionych logicznej podstawy tworzenia nowych znaków;

-symbole częściowo na bazie obrazka: to znaki, które mają wewnętrzną logikę tworzenia nowych symboli oraz reguły ich stosowania np. symbole Blissa;

-symbole na bazie alfabetu: wykorzystują układ liter- alfabet;
zalicza się do nich m.in.: tradycyjną ortografię, system Braille’a, kod Morse’a (wersja graficzna), alfabet palcowy (wersja graficzna);

-arbitralne logografy i figury: charakteryzują się
wysokim stopniem abstrakcyjności, gdyż mają niewielki związek z opisywanym obiektem lub nie mają go wcale, dlatego ich znaczenie musi być nauczone; obejmują np.: Lexigramy Yerkish, symbole Premacka.


Zarówno symbole ikoniczne jak i nieikoniczne mogą tworzyć zestawy symboli lub
systemy symboli.
Różnica między zestawem a systemem polega na możliwości wyróżnienia w systemie wzajemnych powiązań między elementami systemu stanowiącymi określoną całość oraz reguły ekspansji, czyli formalnych zasad i logiki tworzenia nowych znaków, co umożliwia ich rozbudowę. Do systemów znaków zaliczyć można system Makaton, symbole Blissa oraz polski język migowy, zaś przykładem zestawu może być zestaw symboli PCS lub naturalne gesty.

 

Opracowanie: "Grycman, M., Kaczmarek, B. B., (2014), Podręczny słownik terminów AAC (komunikacji wspomagającej i alternatywnej) , Kraków: Impuls

Katarzyna Włodarczyk

20 grudnia 2018

Blog

DANE

KRS: 0000759988


NIP: 5170396028


REGON: 38194805700000


KONTO: 98114020040000390278282719

KONTAKT

ul. Okulickiego 2
36-060 Głogów Małopolski     
           

 

 

 tel. 660 197 119

 

 generaacja@gmail.com

 

 

Przycisk

Przycisk

Przycisk